काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसको संशोधित विधानले विदेशस्थित नेपाली जनसम्पर्क समितिबाट केन्द्रीय सदस्य बन्ने बाटो खोलेपछि प्रवासमा रहेका कांग्रेस नेताहरूबीच प्रतिस्पर्धा तीव्र भएको छ ।
कांग्रेसको नयाँ व्यवस्थाअनुसार विदेशस्थित जनसम्पर्क समितिबाट ६ जना केन्द्रीय सदस्य चयन हुनेछन् । भारतबाट एक, एसियाबाट एक, युरोपबाट एक, मध्यपूर्वबाट एक, अमेरिका–क्यानडा–अस्ट्रेलियालगायत क्षेत्रबाट एक तथा महिलाबाट एक जना चयन हुने व्यवस्था छ ।
यो व्यवस्थासँगै विभिन्न देशमा लामो समयदेखि कांग्रेसको संगठनमा सक्रिय नेताहरूले केन्द्रीय सदस्यका लागि आफ्नो दाबी प्रस्तुत गर्न थालेका छन् । यद्यपि उम्मेदवारीको अन्तिम तस्वीर भने अझै स्पष्ट भइसकेको छैन ।
भारतबाट नेपाली जनसम्पर्क समितिका पूर्वसभापति तथा कांग्रेसका आमन्त्रित पूर्वकेन्द्रीय सदस्य बालकृष्ण पाण्डे आकांक्षी देखिएका छन् । भारतमा लामो समयदेखि कांग्रेसको संगठनसँग जोडिएका पाण्डेको दाबीलाई बलियो रूपमा हेरिएको छ ।
युरोपबाट बेल्जियमस्थित नेपाली जनसम्पर्क समितिकी पूर्वसभापति सीता सापकोटाले उम्मेदवारी घोषणा गरिसकेकी छन् । जनसम्पर्क समितिमार्फत कांग्रेसको विशेष महाधिवेशनको पक्षमा सक्रिय भूमिका निर्वाह गरेकी सापकोटा लामो समयदेखि प्रवासमा कांग्रेस संगठनसँग जोडिएकी छन् ।
अमेरिका क्षेत्रबाट गैरआवासीय नेपाली संघ (एनआरएनए)की पूर्वकेन्द्रीय अध्यक्ष रविना थापा पनि आकांक्षीका रूपमा देखिएकी छन् । उनी अमेरिकास्थित नेपाली जनसम्पर्क समितिमार्फत कांग्रेसको राजनीतिमा सक्रिय रहँदै आएकी छन् ।
एसिया क्षेत्रबाट जापानस्थित नेपाली जनसम्पर्क समितिका नारायण सुवेदीले उम्मेदवारी घोषणा गरेका छन् । करिब दुई दशकदेखि जापानमा रहेका सुवेदी व्यवसायसँगै कांग्रेसको संगठनात्मक गतिविधिमा सक्रिय छन् ।
मलेसियाबाट जनसम्पर्क समितिका संरक्षक तथा पूर्वउपसभापति विनोद थापाले पनि केन्द्रीय सदस्यमा उम्मेदवारी घोषणा गरेका छन् । मलेसियाका व्यवसायी तथा एनआरएनए मलेसियाका पूर्वअध्यक्ष थापा प्रवासमा कांग्रेस संगठन विस्तारमा सक्रिय रहँदै आएका छन् ।
दक्षिण कोरियाबाट जनसम्पर्क समितिका पूर्वअध्यक्षद्वय गिरिराज कुँवर र नवराज सिवाकोटीले पनि एसिया क्षेत्रबाट केन्द्रीय सदस्यमा प्रतिस्पर्धा गर्ने घोषणा गरेका छन् । एउटै क्षेत्रबाट दुई आकांक्षी देखिएपछि सहमतिको प्रयाससमेत भइरहेको छ ।
मध्यपूर्वमा पनि आकांक्षीको संख्या बढ्दो छ । कतारबाट राज रेग्मी र विमल सुवेदीले दाबी प्रस्तुत गरेका छन् । संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई)बाट खेमराज बस्नेतले उम्मेदवारी घोषणा गरेर प्रचारप्रसार अघि बढाएका छन् । बहराइनबाट पदमसुन्दर गुरुङ पनि आकांक्षीका रूपमा देखिएका छन् ।
मध्यपूर्वका लागि एक जना मात्र केन्द्रीय सदस्य चयन हुने भएकाले यस क्षेत्रका देशहरूबीच साझा उम्मेदवार बनाउने विषयमा छलफल भइरहेको छ ।
युरोपमा पनि आकांक्षीको संख्या उल्लेख्य छ । आयरल्यान्डस्थित जनसम्पर्क समितिका पूर्वसभापति अंकित ओलीले उम्मेदवारी दिने तयारी गरेका छन् । नेपाल विद्यार्थी संघबाट राजनीतिक यात्रा सुरु गरेका ओली सन् २०१७ देखि आयरल्यान्डमा रहँदै आएका छन् ।
जर्मनीबाट टंक लम्साल र विजय मोक्तान आकांक्षी छन् । एउटै देशबाट दुई जनाको दाबी रहेकाले सहमति जुटाएर एक जनालाई अघि बढाउने प्रयास भइरहेको छ । बेलायतबाट जनसम्पर्क समितिमा आबद्ध विश्व आदर्श पण्डित पनि आकांक्षी छन् ।
त्यस्तै नेदरल्यान्ड्सबाट शालिक गौतम र स्पेनबाट इन्द्र शर्मा अधिकारीलगायतले पनि केन्द्रीय सदस्यमा दाबी प्रस्तुत गरेका छन् ।
तर उम्मेदवारीको अन्तिम सूची भने असोज २० गतेपछि मात्रै स्पष्ट हुने देखिएको छ । जनसम्पर्क समितिबाट उम्मेदवारीका विषयमा विभिन्न देशमा तीव्र छलफल भइरहेकाले अहिले सार्वजनिक भएका नाममध्ये केहीले अन्तिम समयमा आफ्नो दाबी फिर्ता लिन सक्ने सम्भावना पनि छ ।
विशेषगरी जनसम्पर्क समितिका वर्तमान अध्यक्ष तथा पदाधिकारीले केन्द्रीय सदस्यमा उम्मेदवारी दिन नपाउने व्यवस्थाका कारण केही देशका इच्छुक नेताहरू पछि हटेका छन् ।
संशोधित विधानले जनसम्पर्क समितिको अध्यक्ष बन्न क्रियाशील सदस्यता प्राप्त गरेको नेपाली नागरिक हुनुपर्ने व्यवस्था गरेको छ । जनसम्पर्क समितिबाट महाधिवेशन प्रतिनिधि बन्न पनि क्रियाशील नेपाली नागरिक हुनुका साथै पार्टी सदस्यता अनिवार्य गरिएको छ ।
महाधिवेशन प्रतिनिधिको संख्या पनि जनसम्पर्क समितिको सदस्यताका आधारमा निर्धारण गरिएको छ । कम्तीमा एक सय सदस्य रहेको देशको समितिबाट सभापतिसहित दुई जना महाधिवेशन प्रतिनिधि बन्न पाउनेछन् । पाँच सय वा त्यसभन्दा बढी सदस्य रहेको समितिबाट सभापतिसहित सात जना र दुई हजार वा त्यसभन्दा बढी सदस्य रहेको समितिबाट सभापतिसहित १४ जना प्रतिनिधि चयन हुने व्यवस्था छ ।
यसअघि विदेशमा रहेका कांग्रेस नेता–कार्यकर्ताले जनसम्पर्क समितिमार्फत संगठनमा योगदान गरे पनि पार्टीको केन्द्रीय तहमा प्रत्यक्ष प्रतिनिधित्वको अवसर सीमित थियो । नयाँ व्यवस्थाले भने प्रवासमा सक्रिय कांग्रेस नेताहरूलाई केन्द्रीय नेतृत्वमा पुग्ने संस्थागत बाटो खोलेको छ ।
कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशन आज काठमाडौंको रत्नपार्कमा उद्घाटन हुँदैछ । महाधिवेशनको निर्वाचन प्रक्रिया अघि बढेसँगै प्रवासबाट केन्द्रीय सदस्यका लागि देखिएका आकांक्षीमध्ये कसले उम्मेदवारी कायम राख्छन् र कुन क्षेत्रबाट कसले बाजी मार्छ भन्ने टुंगो लाग्नेछ ।